مرقومات جنگ

حضور در امتداد یک داغ

حساب روزها از دستم در رفته، اما حساب این داغ هرگز.
هر بار که بند کفش‌هایم را محکم می‌کنم و راهی خیابان می‌شوم، انگار دارم به دیدن کسی می‌روم که جایش در تمام این تجمعات خالی است. درست است که دو سه شب غایب بوده‌ام، اما قلبم تمام این شب‌ها در پیاده‌روها جا مانده بود.
راستش را بخواهی، از وقتی شور تهران و قم را دیدم، چشمم سخت به کم قانع می‌شود. گاهی از ناهماهنگی‌ها و سستی این و آن دلم می‌گیرد، اما یاد آن «پدر معنوی» که می‌افتم، تمام گلایه‌ها رنگ می‌بازد. او که در حضورش، خودم را در اوج خوشبختی تاریخ می‌دیدم. حالا ما مانده‌ایم و یتیمی بعد از او؛ ما مانده‌ایم و یاد سرداران سرافرازی که رفتند و جای خالی‌شان در هر گوشه‌ی این کشور درد می‌کند. حتی نگاه کردن به عکس صورت معصوم کودکان میناب، داغ آن پدر را برایم تازه‌تر می‌کند.
در میانه‌ی این شلوغی، من هم سهم خودم را دارم. بچه‌ها با بازیگوشی‌شان مرا به عقب جمعیت می‌کشانند. شرایطم اجازه نمی‌دهد وسط معرکه باشم؛ باید عقب بنشینم و از دور تماشا کنم. در رژه خودرویی، وقتی پرچم‌ها در باد می‌رقصند، به این فکر می‌کنم که هر گلی بوی خودش را دارد. درست است که حالا با حضور رهبری شایسته چون «سید مجتبی»، دلمان قرص است و می‌دانیم دوران طلایی ادامه دارد، اما جای خالی آن لبخند خاص، با هیچ‌چیز پر نمی‌شود.
من اینجا، در عقب‌ترین صف تجمعات، میان مراقبت از بچه‌ها و اشک‌های پنهانی‌ام، ایستاده‌ام. شاید جایم در مرکز میدان نباشد، اما دلیلم برای آمدن، از تمام شعارها محکم‌تر است. من می‌آیم تا بگویم اگرچه سوگوارم، اما هنوز ایستاده‌ام؛ همان‌طور که او می‌خواست.

✍️ زهرا مرادقلی

مسافر اکسیژن

30 فروردین؛ ایستگاه آخر بازگشت.
برگشته‌ام، اما انگار تکه‌هایی از من در جاده جا مانده است؛ بخشی در هیاهوی مخلصانه‌ی «پایتخت مقاومت» و بخشی در صحن و سرای غرق نور «کریمه اهل‌بیت»،
اما راستش را بخواهید، تمام مسیر را «بی‌اکسیژن» نفس کشیدم! این اولین بار بود که هوای ریه‌هایم را با خود نبرده بودم.

روز حرکت، بند دلم به دستگیره‌ی در گیر کرده بود. پشیمانی مثل یک بختک روی شانه‌هایم نشسته بود و می‌گفت: «برگرد! تو بدون این نفس‌ها می‌میری»، اما دقیقاً برای همین رفتم؛ رفتم تا به خودم بفهمانم که اگر او «وکیل» است، پس امانت‌هایش را در نبود من هم پاسبانی می‌کند.
سخت بود؟ نه، فراتر از سخت بود. من اولین سفر بدون اکسیژنم را تجربه کردم. هر قدم که دورتر می‌شدم، ریه‌هایم می‌سوخت، اما روحم شروع به نفس کشیدن می‌کرد. این سفر، فرار از بچه‌ها نبود؛ هجرت از آن «من» وابسته‌ای بود که خدا را فقط در آسایش و سلامتی عزیزانش می‌خواست.
حالا که برگشته‌ام و دوباره آن‌ها را در آغوش گرفته‌ام، هنوز هم مادرم، هنوز هم عاشق؛ اما حالا می‌دانم که میان «دلبستگی» و «وابستگی» مرز باریکی است به نام توکل.
منی که حتی برای ساعتی امانت گذاشتن‌شان در خانه‌ی پدری، بند دلم پاره می‌شد و عقربه‌ها را با اضطراب تماس‌های پی‌در‌پی می‌کشتم، حالا از یک آزمون سخت بازگشته‌ام.
وقتی خود را به آغوش خواب‌آلود فرزندانم رساندم و لرزش دلتنگی‌ام را در آرامش نفس‌هایشان گم کردم، دوباره جان گرفتم
و حالا می‌فهمم میان ادعای بندگی و این وابستگی محض، «جنگی تحمیلی» برپا شده است. انگار این سفر، آغاز یک رویارویی بود؛ رو‌به‌رو شدن با خودم تا بفهمم چقدر از این «نفس کشیدن‌ها» برای اوست و چقدر برای دلبستگی‌هایم.
من برگشته‌ام، با کوله‌باری از عشق و کشمکش؛ برای آموختن این‌که چگونه هم مادر باشم و هم تنها دل به «او» ببندم.

✍️ زهرا مرادقلی

در آغوش خاک
من چند واحد خاک‌شناسی توی دانشگاه پاس کرده‌ام. همه‌‌ی ویژگی‌های خاک را درس دادند جز اینکه بگویند خاک زن است یا مرد؟ آن‌ها کاری به این حرفها نداشتند. مشت مشت خاک از جاهای مختلف می‌آوردند و توی لوله آزمایشگاه یا زیر میکروسکوپ، نرمی و سختی بافتش را مطالعه می‌کردند. این نویسندگان عاشق و خیال‌پرداز هستند که اشیا را جان‌دار می‌بینند.

مثلا من خاک را زنی می‌بینم با دامن گل‌دار قرمز که بوی چای تازه‌دمش مستم می‌کند و عطر دمی‌گوجه زیر زغالش، دهانم را آب می‌اندازد. زنی که پیشانی‌اش مهمان چروک‌های ریز و درشت روزگار است. خدا می‌داند با این دست‌های زبر، چطور شاخ و برگ ناامیدی را از سر فرزندان دور کرده و بذر همدلی به جایش کاشته است.

به یقین خاک زن است. این را می‌شود از رجزخوانی مردان سرزمین فهمید. تا بوده شمشیر از نیام در آورده و سر دشمن فریاد کشیده‌اند که:” از همان راه که آمدید برگردید ما یک وجب از خاک‌مان را به بیگانه نخواهیم داد.” لابد منظورشان این است که ما نمی‌گذاریم آب توی دل مادرمان تکان بخورد. نمی‌گذاریم روی صورتش زخمی بشیند حتی اگر به قیمت جان تمام شود‌‌. اینجا فرزند خلف از ناخلف معلوم می‌شود. ناخلف‌ها در طول تاریخ روی مادر غیرتی نداشتند و بهای بی‌عرضگی‌شان را خاک دادند! اما خلف‌ها، تا آخرین قطره‌ی خون مراقب مادر بودند.

خاک باید زن باشد. این را چند ماه پیش که برای تشییع شهدای جنگ دوازده روزه به گلستان شهدا رفته بودیم فهمیدم. اخرین قطعه خالی بود. ردیف ردیف مستطیل‌های عمیق و یک‌شکل به اندازه یک آدم درازکش، کنده بودند. انگار مادرمان ایران برای در آغوش کشیدن فرزندان برومندش بغل باز کرده باشد.
فقط مادرها بلدند سهم بچه‌ها را حتی از بغل، اینطور دقیق بدهند. وگرنه من شنیده‌ام سید علی خشوعی و رفقایش برای آرام گرفتن نیازی به این مستطیل عمیق نداشتند. چون توی حوادث دی‌ماه، وسط خیابان‌های این شهر تکه تکه شدند و سوختند! مادر است دیگر. بین بچه‌‌ها فرق نمی‌گذارد وگرنه برای اینها یک گهواره کوچک جا، کافی بود. برای هدی و بشری هم. کودک بودند و مگر بمب موقع اصابت به بدن نحیف‌شان رحمی می‌کند؟

پدرها هرکار کنند آخرش نمی‌توانند بچه‌ها را عمیق بغل کنند! نهایت به گونه‌ی دخترها بوسه‌ای بزنند و سر شانه‌ی پسرها دستی به نشانه‌ی افتخار بزنند. اما مادرها بچه‌ها را می‌چسبانند به سینه. دو دست‌ را حلقه می‌کنند دور تا دور بدن. جوری که عطر بدن فرزند، مشام مادر را پر کند.

خاک حتما زن است. زنی به وسعت قلب تمام مادران. می‌زاید و می‌گیرد. از اولین روز تولد، آغوشش را همچون گهواره‌ای، زیر پای فرزندان می‌گشاید و روز آخر پناه می‌شود به جسد بی‌جان آدم‌ها! وقتی مردم از مرده‌ی یکدیگر وحشت می‌کنند و دیگر خلقت، از پذیرفتن جسم آدمی سر باز می‌زند، این مادر مقدس، پر چادر گل‌دارش را می‌گشاید و بی‌منت پذیرای جان یخ‌زده‌ی آدم‌ها می‌شود.
حالا می‌فهمم چرا برای کسی که در غربت بمیرد، دل می‌سوزانند. از مادرش دور است دیگر. شبیه کودکی که در بازار شلوغ، دست مادر را رها کرده باشد. تمام لحظات وحشت است و لحظه‌ی آخر وحشتناک‌تر!
آن که وطن را به اجنبی بفروشد، در حیاتش آواره دنیا می‌شود و به هنگام مرگ آواره‌تر. کجا آغوش گرمی برای تن سردش به‌وقت جان‌سپردن بیابد؟

مطمئنم ایران خانم ما توی دنیا، به فرزندان جان بر کفش افتخار می‌کند و به کسانی که حرمت مادر را نشناخته و خاک مقدس را برای ساخت پایگاه نظامی به بیگانه فروخته‌‌اند، پوزخند می‌زند و قبور مطهر شهدا را نشان می‌دهد.

✍ م‌.حمیدیان

قبل از اینکه داروخانه افتتاح بشه، روی تبلیغاتش نوشته بود: «مراقب خودتون باشید تا ما بیایم»؛ خلاقیت این کارشون نظرم رو به خودش جلب کرده بود.
اون زمان اواخر بارداریم بود و من در هیاهوی خرید سیسمونی بودم. همه لوازم بهداشتی دخترم رو با وسواس زیاد از برندهای خارجی انتخاب کردم. بعد از اولین حموم دخترم و استفاده از همون محصولات بهداشتی، پوست دخترم حساسیت شدید کرد و بهونه‌ای شد که به این داروخانه برم.
نوع چیدمان دارو و لوازم بهداشتی باعث ترغیب به خرید می‌شد، تا اینکه نگاهم به قسمت بهداشتی نوزاد خورد و بعد از پرس‌وجو از آقای دکتر که با حوصله به همه سوال‌ها پاسخ می‌داد، یک سری لوازم ایرانیِ ضدحساسیت گرفتم.
دیروز که برای خرید مجدد برای دخترم وارد داروخانه شدم، موقع برداشتن وسایل، زیر صدای «در روح و جان من، می‌مانی ای وطن» نظرم جلب شد؛ تو دلم گفتم احتمالاً رادیو گذاشتن، تا اینکه موقع پرداخت چشمم به عکس سمت راست افتاد و میخکوب شدم. نگاهم قفل تصویرِ لبخند آقاجان شد؛ نمی‌دونستم خوشحالیم رو چطور نشون بدم. تو این نقطه از شهر، همچنین کاری عجیب بود. در طول این چهل روز، مگر چند تا مغازه و فروشگاه معرفت داشتند تا اعلامیه و حجله‌ی آقا رو بگذارند و احساساتشان را به هم‌محلی‌هایشان نشان دهند؟ بجز چند تصویری که در شبکه‌های مجازی دست‌به‌دست شد که از قضا یکی از آن‌ها داروخانه دیگری در گوشه‌ای از این شهر بارانی بود.
با هیجان رو به همسر آقای دکتر که مشغول زدن بارکد خریدهام بود، گفتم: «می‌تونم از اینکه تصویر رو زدید عکس بگیرم؟ خیلی قشنگه». با لبخندی که صورتشو پر کرده بود و مشخص بود هنر خودش هست، گفت: «حتماً» و حجله‌ای که برای آقا گذاشته بودند رو به من نشان داد.
هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم یک روزی بگذره و از اینکه یک فردی حجله‌ی آقای ما رو گذاشته، با دلی که شکسته، لبخند افتخار بزنم. اینجا رشت بود؛ شهری با سلیقه‌های مختلف، و این کار تو مکان خصوصی عجیب و دلنشین بود.
امام درست گفت: «بکشید ما را، ملت ما بیدارتر می‌شود». این روزها بیشتر صحبت‌های رهبر رو درک می‌کنم، وقتی که می‌گفت امیدش به جوان‌ها هست و همیشه به جوان‌های نخبه‌ی ایرانی می‌بالید. حالا دکتر جوانِ دهه هفتادی، در گوشه‌ای از این شهر شلوغ، با عملش بر تمامی بیانات آقا صحه می‌گذارد و همسرش کالاهای ایرانی رو با سلیقه و ظرافت چیدمان کرده و معرفی می‌کنه.
مسیر داروخانه تا خونه رو قدم زدم. بارون می‌اومد؛ خیره به تصویرِ لبخند و نگاه رهبر در گوشی بودم و تو ذهنم همه این روزهایی که از اینجا خرید کردم مرور شد؛ از اینکه گوشه‌ی اتاق دخترم یک سری کالای خارجی در حال خاک خوردن بود و کالای ایرانی جایگزینشون شد. شعار سال‌های قبل که امام شهید تأکید داشتند بر «حمایت از کالای ایرانی»، از یادم می گذشت و از این‌که این سال‌ها بی توجه و بی‌اعتنا از کنار این شعارها گذشتم، شرمنده شدم.
رسیدم خونه و با صدای تلویزیون که می‌گفت مذاکره به سرانجام نرسید، به خودم میام. حالا دیگه مطمئنم خونِ رهبرِ شهید به ایران، جان دوباره داد و ریشه ایران رو محکم کرد. مجری تلویزیون در حال رجز خوندن هست، دخترم داخل گهواره با دستاش بازی می‌کنه، آسمون نم‌نم می‌باره، منتظر اذانم تا بعد نماز به قرار شبانه‌ام برسم و ایران در بهارترین حالت خودش در جریان هست.
دکتری فهمیده باید دست در درمان زند
تا ز نو بهبود یابد حال بیمار وطن

زهرا صفری / رشت

رج‌به‌رج برای باور
در هیاهوی شب‌های میدان شهرداری رشت، میان صدای همهمه و عطر خدمت در موکب «ایران فاطمی»، او میهمان هر شب ماست. زنی که سادگی‌اش به دل می‌نشیند و حضورش، حالِ موکب را خوب می‌کند.
یک شب، وقتی در حال چیدن میز بودم، با لبخندی از او میزبانی کردم؛ همان نگاهِ گرم کافی بود تا نزدیک‌تر بیاید و رازش را با من در میان بگذارد. مچ دستش را نشانم داد و با لحنی که هم از جست‌وجو می‌گفت و هم از یافتن، گفت: «هر جا رفتم دنبال پرچم گشتم، اما به دستم نمی‌رسید. آخر سر تصمیم گرفتم خودم ببافمش؛ حالا هر شب همراه من است.»
به دانه‌های سبز و سپید و سرخی که روی مچش نشسته بود نگاه کردم؛ او منتظر نمانده بود تا کسی به او پرچمی بدهد. او نشست و دانه به دانه، امیدها و دغدغه‌هایش را به هم بافت تا حالا روی دستش، وطنی داشته باشد که هیچ طوفانی آن را از او نگیرد.
این پرچمِ کوچکِ بافتنی، دیگر فقط یک نماد نبود؛ امضای زنی بود که ثابت کرد برای پایبندی به آرمان‌ها، اگر راهی نباشد، باید راه را بافت! حالا هر بار که در میدان شهر می‌بینمش، یادم می‌افتد که عشق وقتی راهش را پیدا نکند، خودش راه می‌سازد.
زهرا صفری
رشت