ربطنا؛ راز استواری دل در بحران ها
🔷 صحنهی آشنای این روزهای ساکنان سرزمین اهورایی ایران، میدان تجلی حضور مردمانی است که استوار و خستگی ناپذیر پای استقلال و عزت کشور خود ایستادهاند. گویا در ازدحام حملات ناجوانمردانهی دشمن و شهادت رهبرشان، دستی از غیب بر قلوب این مردمان کشیده شده و پیوندی از جنس ایمان و شجاعت و پایداری را در وجود آنها تنیده است. پیوندی از جنس «رَبَطْنا عَلی قُلُوبِهِمْ»؛ یعنی محکم بستن دلها و سلب اضطراب از قلبهایشان!
🔷 در قرآن کریم، واژهی «رَبَطْنَا» از ریشهی «ربط» به معنای استوار ساختن و پیوند دادن آمده است؛ واژهای که در دو مقطع حساس تاریخ جبهه حق، مضمون آرامش و استقامت قلبی را به نمایش میگذارد. این تعبیر در آیهی 10 سورهی «قصص» دربارهی مادر موسی و در آیهی 14 سورهی «کهف» دربارهی اصحاب کهف بهکار رفته است؛ و در هر دو، خداوند رشتهای از جنس آرامش و یقین الهی بر گرداگرد قلوب مومنان ربط زده است تا نلرزند و استوار بمانند.
🔷 در داستان مادر موسی، تصویر اضطراب زنی ترسیم میشود که مأمور است نوزاد خویش را به آب بسپارد، بیآنکه از سرنوشت او آگاه باشد. قرآن این موقعیت را چنین وصف میکند: «لَوْلا أَنْ رَبَطْنا عَلى قَلْبِها»؛ یعنی اگر خدا دل او را محکم نمیساخت، به ایمان خویش پایداری نمیکرد. تفاسیر، «ربط» را در این موضع به معنای استقرار و استحکام و استواری قلب از سوی خدا دانستهاند؛ نیرویی درونی که حاکی از تصرف و لطف ویژه الهی برای تقویت باطن، ایجاد آرامش و اعطای استقامت به بندگان مؤمن در لحظات حساس و پراضطراب است.
🔷 در داستان اصحاب کهف نیز همین سنت الهی تکرار میشود: جوانانی که در فضای اختناق کفر و شرک زیست میکردند، در لحظهی قیام، از تزلزل رها شدند؛ زیرا خداوند «بر دلهایشان پیوند زد» تا جرات و قدرت لازم را برای قیام آشکار در راه توحید و رویارویی با مشرکان پیدا کنند. این «ربط»، نوعی فرآیند تقویت باطنی بود که ایمان را از مرحلهی باور ذهنی به کنش اجتماعی رساند.
🔷 بنابراین در نگاه قرآن، «رَبَطْنَا» بیانگر رابطهی مستقیم میان ایمان و امداد الهی است؛ هرگاه مؤمن در معرض بحران قرار میگیرد و اخلاص نشان میدهد، لطف خدا قلبش را به آرامش و پایداری پیوند میزند. مفهومی که امروز نیز در میدان مقاومت ایرانی حضور دارد: جامعهای که در برابر دشمنیها و تجاوزات آنها، از درون خود نیرویی برای مقاومت و امید مییابد. این همان استمرار «ربط» الهی در زمانهی ماست؛ پیوندی میان باور، صبر و استقامت جمعی.
-سیده رباب سیدکاظمی